Jak działa trójkąt ekspozycji?

Tutaj z pomocą przychodzi nam tak zwany trójkąt ekspozycji. Dlaczego trójkąt? Ponieważ ekspozycję zdjęcia regulujemy zmieniając trzy parametry (trzy wierzchołki trójkąta). A każdy z nich wzajemnie na siebie wpływa. Te parametry już znacie z poprzedniego zagadnienia, gdzie po kolei omówiliśmy każdy z nich. Są to: wartość przysłony, czas naświetlania oraz czułość na światło (matrycy lub filmu).

źródło: ztylukamery.pl

Każdy z tych parametrów reguluje nie tylko ilość światła. Każdy zmienia nam coś jeszcze. Przysłona – ten element, znajdujący się w obiektywie, wpływa również na głębię ostrości, matryca dodaje na zdjęciu szum, migawka pozwoli zamrozić lub rozmyć ruch. Czy to powód do zmartwienia? Właśnie dzięki tym zależnościom, w szarym życiu fotografa pojawia się nieco kolorytu, trochę komplikacji i bardzo dużo nowych możliwości. Jak nudna byłaby to dziedzina, gdyby zupełnie nie miało znaczenia czy otworzymy przysłonę czy wydłużymy czas naświetlania… A tak, chcąc zrobić portret z rozmytym tłem, otworzymy przysłonę do skrajnych wartości i gdy okaże się, że kadr zrobił się zbyt jasny, kompensujemy jasność przez skrócenie czasu naświetlania lub zmniejszenie czułość ISO.

Rozmyte tło na tym zdjęciu, to efekt użycia przysłony o niskich wartościach. fot. Martyna Kamzol

Gdy będziemy fotografować piłkarzy podczas gry, ustawimy krótki czas naświetlania, aby nie rozmyć ich sylwetek w ruchu. Jeżeli zdjęcie zrobi się za ciemne, otworzymy przysłonę lub zwiększymy czułość ISO.

Takie “zamrożenie ruchu” uzyskujemy dzięki krótkim czasom naświetlania. fot. Klaudia Berda

ISO będzie ostatnim parametrem, do którego będziemy się uciekać. Powinniśmy starać się trzymać ten wskaźnik na jak najniższym poziomie. Zwiększać go dopiero, gdy jesteśmy przyparci do ekspozycyjnego muru. Było o tych zależnościach na filmach, zamieszczonych jako dodatkowe omówienie.  Chwilowo się tym jeszcze nie przejmujcie. Każdy z tych efektów zostanie osobno omówiony.

Trójkąt ekspozycji w smartfonie

Każdy z tych parametrów możemy swobodnie edytować w aparacie fotograficznym z ustawieniami manualnymi. W telefonie nie zawsze jest to tak proste. W proponowanej aplikacji HD Camera można na przykład ustawić czułość ISO oraz czas naświetlania. Zwróćcie uwagę z jak ogromną dokładnością – to dzięki zastosowaniu elektronicznej migawki.

W komórkach braknie Wam opcji regulacji otworu przysłony (choć nie zawsze, przykładem mogą być “fotograficzne” telefony Huawei), czasami również migawki (z tym można sobie poradzić instalując odpowiednią aplikację). Pojawi się za to parametr EV – to tak zwana kompensacja ekspozycji. Gdy macie automatycznie ustawione ISO i migawkę, tym parametrem możecie szybko podnieść lub obniżyć naświetlenie zdjęcia. Przyda Wam się to podczas zadania na koniec tych zajęć.

Jak uzyskać kontrolę nad tymi wszystkimi ustawieniami? Po pierwsze – często najważniejsze – trzeba się zebrać na odwagę. Następnie wystarczy już tylko wyłączyć tryb „auto” i poszukać trybu o nazwie na przykład manualny, pro, profesjonalny – w zależności od producenta, będzie inaczej nazwany. Później jest już tylko zabawa w szukanie takich ustawień, które pozwolą uzyskać odpowiednią ekspozycję. Czym jest prawidłowa ekspozycja?

Zdjęcie z nagłówka: Klaudia Berda

Kto napisał artykuł?

Tomek Kaczmarek

Opiekun merytoryczny Studenckiej Agencji Fotograficznej. Na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza prowadzę kursy związane z produkcją audiowizualną dla studentów dziennikarstwa i komunikacji społecznej. Na Wydziale zaraziłem się pasją do fotografii oraz filmowania i tutaj kontynuują ją po studiach. Zawodowo zajmuję się marketingiem internetowym – założyłem agencję marketingową eCommerce Team.